Reforma Karty Nauczyciela w latach 2018 – 2022. Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych (dalej: u.f.z.o.), wprowadza szereg zmian w zakresie awansu zawodowego nauczycieli, które zaczną obowiązywać od dnia 01.09.2018 r. Zmiany obejmą m.in. wydłużenie stażu na stopień nauczyciela kontraktowego oraz okresu przerwy pomiędzy uzyskaniem jednego stopnia a rozpoczęciem stażu na kolejny stopień awansu zawodowego, a także wprowadzenie do komisji na stopień nauczyciela kontraktowego także osób spoza szkoły.

Po kolei, ustawodawca wprowadza nowe rozwiązanie. Mianowicie w celu łatwiejszego pozyskiwania do pracy w szkole nauczycieli akademickich legitymujących się wysokim poziomem kwalifikacji i kompetencji oraz znaczącym dorobkiem zawodowym do art. 9a ustawy – Karta Nauczyciela dodano ust. 5. Stanowi on, że nauczyciele akademiccy posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 5-letnim okresem pracy w szkole wyższej z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskują stopień nauczyciela mianowanego. Tacy nauczyciele akademiccy, którzy 01.09.2018 r. już będą zatrudnieni w szkole, z mocy prawa awansują na stopień nauczyciela mianowanego, chyba że uzyskali go już wcześniej.

O 1 rok wydłużony zostanie okres stażu wymagany do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 9c ust. 1 pkt 1 Karty w przypadku ubiegania się o awans na ten stopień staż będzie trwał 1 rok i 9 miesięcy zamiast dotychczasowych 9 miesięcy.

Następnie, zastąpiono dotychczasową rozmowę przeprowadzaną z nauczycielem ubiegającym się o stopień nauczyciela kontraktowego przez komisję kwalifikacyjną złożoną z przedstawicieli danej placówki egzaminem przeprowadzanym przez komisję egzaminacyjną, w skład której wchodzą również osoby spoza szkoły. Zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 1 KN jednym z warunków nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego będzie zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną, a nie uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie. W skład takiej komisji egzaminacyjnej wejdą (art. 9g ust. 1 Karty):

– dyrektor lub wicedyrektor szkoły – jako przewodniczący komisji,

– przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny,

– przedstawiciel organu prowadzącego szkołę,

– ekspert z listy ekspertów prowadzonej przez ministra edukacji,

– opiekun stażu.

W odniesieniu do egzaminów przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne powoływane w publicznych szkołach i szkolnych punktach konsultacyjnych przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej ustalono, że egzamin wymagany do nadania stopnia nauczyciela kontraktowego będzie można przeprowadzać w formie wideokonferencji przy wykorzystaniu narzędzi teleinformatycznych umożliwiających przesyłanie dźwięku i obrazu w czasie rzeczywistym (art. 9g ust. 8a Karty). Takie rozwiązanie pozwoli uniknąć ponoszenia kosztów podróży członków komisji.

Co więcej, wydłuży się także okres pracy w szkole wymagany do rozpoczęcia stażu na stopień nauczyciela mianowanego i dyplomowanego. Staż będzie można rozpocząć po przepracowaniu w szkole co najmniej 3 lat w przypadku nauczyciela kontraktowego a 4 lat w przypadku nauczyciela mianowanego. Nauczyciele, którzy uzyskają wyróżniającą ocenę pracy będą mogli rozpocząć jednak staż wcześniej – już po 2 latach od dnia nadania poprzedniego stopnia awansu zawodowego (art. 9d ust. 4 i ust. 4a Karty).

W roku szkolnym 2018/2019 nauczyciel kontraktowy będzie mógł rozpocząć staż na stopień nauczyciela mianowanego, jeżeli będzie legitymował się co najmniej 2-letnim okresem pracy w szkole od dnia nadania stopnia awansu nauczyciela kontraktowego. O nadanie stopnia awansu zawodowego będzie mógł się ubiegać ten nauczyciel, który otrzyma co najmniej dobrą ocenę pracy (art. 9b ust. 1 Karty). Wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego nauczyciel stażysta lub kontraktowy złoży w roku otrzymania co najmniej dobrej oceny pracy, zaś nauczyciel mianowany wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego – w okresie trzech lat od jej otrzymania (art. 9d ust. 7 Karty).

Zadaniem opiekuna stażu będzie opracowanie opinii o dorobku zawodowym nauczyciela za okres stażu, zamiast projektu oceny dorobku zawodowego nauczyciela za ten okres (art. 9d ust. 5 Karty).

Nauczycielom – kontraktowemu i mianowanemu – którzy w okresie trwania stażu zmienili miejsce zatrudnienia, nadal do stażu zaliczać się będzie okres już odbyty, o ile w ciągu 3 miesięcy podejmą zatrudnienie w placówce oświatowej, a za okres dotychczas odbytego stażu otrzymają co najmniej dobrą ocenę pracy – a nie pozytywną ocenę dorobku zawodowego (art. 9f ust. 2 Karty). Ocenę tę będzie się uwzględniać przy dokonywaniu oceny pracy za okres całego stażu. W przypadku nauczyciela, który do dnia 01.09.2018 r. w trakcie odbywania stażu zmienił miejsce zatrudnienia, a za dotychczasowy okres dostał pozytywną ocenę dorobku zawodowego, ocena ta będzie uwzględniana przy ocenie pracy po zakończeniu całego stażu.

W przypadku nauczycieli, którzy zakończyli staż na kolejny stopień awansu zawodowego przed dniem 01.09.2018 r., lecz do tego dnia nie otrzymali oceny dorobku zawodowego za okres stażu bądź nie złożyli wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego/egzaminacyjnego, ich ocena dorobku zawodowego za okres stażu będzie dokonywana (a postępowanie kwalifikacyjne/egzaminacyjne prowadzone) na podstawie dotychczasowych przepisów. Podobnie w przypadku nauczyciela stażysty, który w dniu 01.09.2018 r. odbywa staż na kolejny stopień awansu zawodowego rozpoczęty z początkiem roku szkolnego 2017/2018, ocena dorobku zawodowego za okres stażu będzie dokonywana (a postępowanie kwalifikacyjne na stopień nauczyciela kontraktowego prowadzone) na podstawie dotychczasowych przepisów.

Awans dyrektora szkoły

Dyrektor szkoły, który będzie posiadał nieprzerwany okres pracy na tym stanowisku wynoszący co najmniej 3 lata oraz legitymujący się wyróżniającą oceną pracy będzie mógł ubiegać się o stopień nauczyciela dyplomowanego dopiero po 5 latach od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego, a w przypadku nauczyciela posiadającego co najmniej stopień naukowy doktora – po 4 latach (art. 9e ust. 1 Karty). W chwili obecnej są to odpowiednio 4 i 3 lata.

Wydłużona ścieżka awansu

Poza wspomnianym wydłużeniem o rok stażu na nauczyciela kontraktowego całą ścieżkę awansu zawodowego rozciągnięto do 15 lat. Taki efekt dało przedłużenie przerw między stażami:

a) nauczyciel kontraktowy będzie mógł rozpocząć staż na stopień nauczyciela mianowanego po przepracowaniu w szkole co najmniej 3 lat (a nie 2 lat);

b) nauczyciel mianowany będzie mógł rozpocząć staż na stopień nauczyciela dyplomowanego dopiero po przepracowaniu w szkole co najmniej 4 lat (a nie 1 roku) od dnia nadania poprzedniego stopnia awansu zawodowego (art. 9d ust. 4 Karty).

Przerwy te będzie można skrócić na mocy ust. 4a dodanego do art. 9d Karty, zgodnie z którym nauczyciele – kontraktowy i mianowany – legitymujący się wyróżniającą oceną pracy będą mogli rozpocząć staż na kolejny stopień awansu zawodowego po przepracowaniu w szkole co najmniej 2 lat od dnia nadania poprzedniego stopnia awansu zawodowego.

Ponadto, w roku szkolnym 2018/2019 nauczyciel kontraktowy będzie mógł rozpocząć staż na stopień nauczyciela mianowanego, jeżeli będzie legitymował się co najmniej 2-letnim okresem pracy w jednostce oświatowej od dnia uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego.

Wydłużono również okresy, po upływie których dyrektorzy szkół, nauczyciele mianowani zatrudnieni w urzędach na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych oraz nauczyciele urlopowani lub zwolnieni z obowiązku świadczenia pracy na podstawie przepisów ustawy o związkach zawodowych będą mogli ubiegać się o nadanie kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela. A mianowicie:

  • dyrektor szkoły posiadający na tym stanowisku nieprzerwany okres pracy wynoszący co najmniej 3 lata oraz legitymujący się wyróżniającą oceną pracy będzie mógł złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego po upływie 5 lat (zamiast 4 lat) od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego (art. 9e ust. 1 Karty);
  • dyrektor szkoły będący nauczycielem posiadającym co najmniej stopień naukowy doktora, nieprzerwany co najmniej 2-letni okres pracy na tym stanowisku i wyróżniającą ocenę pracy będzie mógł złożyć ów wniosek po upływie 4 lat (zamiast 3 lat) (art. 9e ust. 1 Karty);
  • nauczyciel mianowany, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 1b Karty, zatrudniony na stanowisku wymagającym kwalifikacji pedagogicznych i posiadający nieprzerwany co najmniej 3-letni okres pracy na tym stanowisku, będzie mógł złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego po upływie 5 lat (zamiast 4 lat) od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego (art. 9d ust. 2 Karty);
  • posiadający co najmniej stopień naukowy doktora nauczyciel mianowany, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 1b Karty, zatrudniony na stanowisku wymagającym kwalifikacji pedagogicznych i posiadający nieprzerwany okres pracy na tym stanowisku wynoszący co najmniej 2 lata, będzie mógł złożyć ów wniosek po upływie 4 lat (zamiast 3 lat) (art. 9d ust. 2 Karty);
  • nauczyciel nieprzerwanie co najmniej 3 lata urlopowany lub zwolniony z obowiązku świadczenia pracy na podstawie przepisów ustawy o związkach zawodowych będzie mógł złożyć wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego o awans na stopień nauczyciela mianowanego lub wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego odpowiednio po upływie 5 lat od dnia nadania stopnia nauczyciela kontraktowego i 5 lat (zamiast 4 lat) od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego (art. 9e ust. 3 Karty).

                Paweł Nowak – prawnik prawa pracy i prawa oświatowego

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dn. 27.10.2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych – Dz.U. z 2017 r. poz. 2203.
  2. Obwieszczenie Marszałka Sejmu RP z dn. 13.04.2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Karta Nauczyciela – Dz.U. z 2018 r. poz. 967.

Treść tylko dla zarejestrowanych Użytkowników!
Prosimy zalogować się.

Zaloguj się