Urlop rodzicielski i zasady korzystania ze zwolnienia od pracy z art. 188 Kodeksu pracy (oraz art. 67e Karty Nauczyciela).

Nową regulacją Karty Nauczyciela jest art. 67e, który dotyczy dni wolnych na opiekę nad dzieckiem i wszedł w życie z początkiem roku kalendarzowego, wprowadzony do Karty na podstawie regulacji ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (dale: u.f.z.o.).

2 dni dodatkowego urlopu rodzicielskiego

Zgodnie z regulacją ust. 1 tego przepisu, nauczycielowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Jest to zatem regulacja szczególna wobec przepisu art. 188 § 1 K.p., stosownie do którego pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

W przypadku regulacji Karty nie ma zatem możliwości skorzystania ze zwolnienia w wymiarze godzinowym. Warto przytoczyć to uzasadnienie do u.f.z.o., z którego wynikają przyczyny wprowadzenia regulacji art. 67e, szczególnej wobec rozwiązań Kodeksu pracy.

Zgodnie z uzasadnieniem nauczyciel, który zdecydował (na podstawie przepisu K.p.) o godzinowym sposobie wykorzystania zwolnienia od pracy, decydował też o wyborze terminu korzystania ze zwolnienia oraz w zależności od potrzeb, czy wykorzysta on to zwolnienie w czasie obowiązkowego wymiaru zajęć tzw. pensum, czy ponadto również w godzinach pracy wykonywanej w szkole lub poza nią, przypadających poza obowiązkowymi dla niego godzinami lekcyjnymi czy godzinami innych zajęć prowadzonych z uczniami albo na ich rzecz, np. w czasie przeznaczonym na: rady pedagogiczne, zebrania z rodzicami czy wycieczki szkolne. Stosowanie tego rozwiązania do nauczycieli rodziło szereg trudności oraz mogło wiązać się z negatywnymi skutkami dla realizowanego przez nauczyciela procesu dydaktyczno-wychowawczego. Uzasadnienie wskazuje bowiem, że zgodnie z przepisami ustawy – Karta Nauczyciela rejestracji i rozliczeniu podlegają wyłącznie godziny tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć (tzw. pensum), natomiast w ramach tygodniowego czasu pracy (do 40 godzin) nauczyciel jest zobowiązany do realizacji także zadań statutowych, doskonalenia się oraz przygotowania do zajęć. Korzystanie przez nauczyciela z jego uprawnienia rodzicielskiego uniemożliwia realizację podstawy programowej, gdyż np. nauczyciel może skorzystać z odbioru godzin przez 8 kolejnych poniedziałków, co powoduje, że lekcje w danej klasie mogą nie odbywać się przez dwa miesiące albo realizowane są wyłącznie w ramach doraźnych zastępstw, do których nie są wymagane kwalifikacje zastępującego nauczyciela zgodne z prowadzonymi zajęciami.

Z tego też względu w uzasadnieniu do u.f.z.o. stwierdzono, że z uwagi na dobro uczniów proponuje się odrębne uregulowanie dla nauczycieli w ustawie – Karta Nauczyciela kwestii zwolnienia od pracy z tytułu opieki nad dzieckiem do lat 14.

Nauczyciele są zatem grupą zawodową objętą uregulowaniem szczególnym, które wyklucza możliwość wyboru przez pracownika, czy zwolnienie na dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w wymiarze 16 godzin, czy też 2 dni. Nauczyciel ma prawo do zwolnienia od pracy w wymiarze 2 dni, nigdy w wymiarze godzinowym.

Michał Łyszczarz – specjalista prawa oświatowego

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dn. 26.06.1974 r. Kodeks pracy – tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 917 z późn. zm.
  2. Ustawa z dn. 27.10.2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych – Dz.U. z 2017 r. poz. 2203.
  3. Ustawa z dn. 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela – Dz.U. z 2018 r. poz. 967.

Treść tylko dla zarejestrowanych Użytkowników!
Prosimy zalogować się.

Zaloguj się