Przeciętne roczne wydatki na zakup artykułów i usług kulturalnych w 2017 r. wyniosły 351,36 zł (wobec 347,40 zł w 2016 r.) na 1 osobę w gospodarstwie domowym. Oznacza to, że zwiększyły się o 3,96 zł (tj. o 1,1%) w porównaniu z rokiem poprzednim. Udział wydatków na kulturę w łącznych wydatkach gospodarstw domowych wyniósł 2,5% (wobec 2,6% w 2016 r.).
Udział tych wydatków wahał się od 1,9% (gospodarstwa rolników) do 2,9% (gospodarstwa pracujących na własny rachunek).
W 2017 r. – podobnie jak w latach poprzednich – najwyższe wydatki związane były z korzystaniem z mediów, szczególnie elektronicznych. Opłaty za korzystanie z urządzeń odbiorczych (abonament radiowy i telewizyjny) oraz za telewizję cyfrową i kablową (bez opłat za telewizję kablową w ramach pakietu usług telekomunikacyjnych) wyniosły 105,00 zł przeciętnie na 1 osobę w gospodarstwach domowych (o 4,7% mniej w porównaniu z 2016 r.) i stanowiły 3/10 rocznych wydatków na kulturę w gospodarstwach domowych (29,9% wobec 31,7% w roku poprzednim).

W 2017 r. na gazety i czasopisma gospodarstwa domowe wydały przeciętnie na 1 osobę 28,20 zł (o 3,3% mniej niż w roku poprzednim), a ich udział w wydatkach na kulturę wyniósł 8,0% (w 2016 r. – 8,4%).

Na książki i inne wydawnictwa (bez podręczników szkolnych oraz innych wydawnictw przeznaczonych do nauki) wydano przeciętnie na 1 osobę 24,36 zł (o 3,0% więcej niż w 2016 r.), a wraz z podręcznikami do nauki kwota ta wyniosła 38,16 zł (o 13,4% mniej niż w 2016 r.).

Nadal obserwować można zróżnicowanie między miastem a wsią. W miastach wydatki na zakup gazet i czasopism wyniosły przeciętnie 33,84 zł, tj. 8,3% średnich wydatków gospodarstwa domowego na kulturę, a na wsi – 19,44 zł, tj. 7,3% (w 2016 r. odpowiednio: 35,28 zł, tj. 8,7% oraz 19,80 zł, tj. 7,7%). Na zakup książek i innych wydawnictw wydano 32,40 zł, tj. 8,0% w gospodarstwach mieszkających w miastach, a 11,64 zł, tj. 4,4% na wsi (w roku poprzednim odpowiednio: 32,04 zł, tj. 7,9% oraz 10,08 zł, tj. 3,9% wydatków gospodarstwana kulturę).

W 2017 r. w gospodarstwach domowych na bilety wstępu do teatrów i instytucji muzycznych oraz kin wydano, podobnie jak w roku poprzednim, przeciętnie na 1 osobę 31,92 zł. Tu również zaznaczyły się wyraźne różnice między miastem i wsią, wynikające głównie z ograniczonego dostępu mieszkańców wsi do instytucji kultury.
Na bilety wstępu do tych instytucji, gospodarstwa w miastach wydały 42,84 zł przeciętnie na 1 osobę w gospodarstwie domowym (o 0,6% więcej niż w 2016 r.), tj. 10,6% łącznych wydatków na kulturę (10,5% w roku poprzednim), a na wsi – 14,76 zł (o 1,6% mniej niż w roku poprzednim), tj. 5,6% (5,8% w 2016 r.).

Najbardziej powszechnym wśród tzw. artykułów użytku kulturalnego jest nadal odbiornik telewizyjny, który posiadało 95,2% gospodarstw domowych, a około 3/5 gospodarstw (60,6%) dysponowało urządzeniem do odbioru telewizji satelitarnej lub korzystało z usług operatora sieci telewizji kablowej (w 2016 r. odpowiednio: 96,4% i 62,2%). Obniżyły się, o 5,9% w porównaniu z 2016 r. (z 34,32 zł do 32,28 zł), przeciętne wydatki na zakup sprzętu do odbioru, rejestracji i odtwarzania dźwięku i obrazu. Jednak odwrotnie niż w 2016 r. wzrost tych wydatków odnotowano w gospodarstwach rolników (ponad dwukrotny wzrost, tj. o 103,9% w porównaniu z rokiem poprzednim) i w gospodarstwach pracowników (o 8,7%), spadek natomiast – w gospodarstwach emerytów i rencistów (o 28,5%) i w gospodarstwach pracujących na rachunek własny (o 25,8%).

Liczba osób opłacających abonament za posiadanie radiowo-telewizyjnych urządzeń odbiorczych pozostała na podobnym poziomie (minimalny spadek z 6 639,7 tys. w 2016 r. do 6 639,5 tys. w 2017 r.). Jeśli korzystając z odpowiednich aplikacji zainstalowanych w telefonie komórkowym możemy np. słuchać muzyki, wysłuchać audycji radiowej czy obejrzeć serial telewizyjny, nie mówiąc już o połączeniu z portalami internetowymi, to niech za komentarz wystarczy stwierdzenie, że w 2017 r. przynajmniej jeden telefon komórkowy posiadało 96,2% gospodarstw domowych (95,7% w 2016 r.), w tym 60,6% smartfon; 62,2% w miastach i 57,3% na wsi (w 2016 r. odpowiednio 53,4%, 55,4% i 49,4%).

Wzrasta również liczba telefonów komórkowych posiadanych przez gospodarstwa domowe. W 2017 r. na 1 000 gospodarstw domowych przypadały 2 233 telefony komórkowe, w tym 1 235 smartfonów (w 2016 r. odpowiednio 2 207 i 1 007). Warto też zauważyć obniżający się odsetek gospodarstw domowych posiadających zestawy kina domowego (z 11,7% w 2016 r. do 10,8% w 2017 r.), kamerę wideo (z 7,8% do 7,0%), a także cyfrowe aparaty fotograficzne (spadek z 44,6% w 2016 r. do 40,1%). Dotyczy to zarówno gospodarstw domowych mieszkających w miastach, jak i na wsi.

Podobnie jak udział wydatków na kulturę, tak też stopień wyposażenia w tzw. artykuły użytku kulturalnego (przede wszystkim w sprzęt audiowizualny) najwyższy był w grupie gospodarstw pracujących na własny rachunek.

Urządzenie do odbioru telewizji satelitarnej lub kablowej posiadało 67,8% gospodarstw pracujących na własny rachunek, podczas gdy:

  • gospodarstw pracowników – 65,7%,
  • gospodarstw emerytów i rencistów – 55,1%, a
  • gospodarstw rolników – 48,4%

W tej ostatniej grupie odnotowuje się najwyższy odsetek gospodarstw posiadających sprzęt audiowizualny starszej generacji, np. kineskopowy odbiornik telewizyjny – 19,1% albo radio lub magnetofon z odtwarzaczem płyt kompaktowych lub wieżę – 77,6%, wobec np. – odpowiednio – 5,9% i 69,5% gospodarstw pracujących na własny rachunek (w 2016 r. odpowiednio: 27,1% i 80,1% oraz 8,0% i 71,4%). Gospodarstwa domowe często rezygnują z posiadania innego sprzętu audiowizualnego zajmującego wiele miejsca i powielającego funkcje komputera lub telefonu.

W 2017 r. komputer osobisty posiadało 75,9% gospodarstw domowych, w tym 74,8% z dostępem do Internetu (szerokopasmowym – 53,8%), wobec – w 2016 r. odpowiednio: 75,2%, 74,0% i 56,1%. W miastach 77,5% gospodarstw domowych posiadało komputer osobisty, w tym 76,0% z dostępem do Internetu (szerokopasmowym – 54,8%), podczas gdy na wsi – odpowiednio: 72,7%, 71,5% i 51,8%. Wyraźny spadek odsetka gospodarstw z dostępem do Internetu szerokopasmowego należy powiązać z wysoką dynamiką wyposażenia gospodarstw w smartfony, które również zapewniają dostęp do szerokopasmowego Internetu. Blisko 2/3 gospodarstw domowych (65,4%) dysponowało w 2017 r. coraz bardziej popularnym laptopem, zastępującym komputer stacjonarny.
Na 1 000 gospodarstw domowych w miastach przypadało 913 laptopów, podczas gdy na wsi – 804 (w 2016 r. odpowiednio 878 i 750 ). Warto też zwrócić uwagę na znaczne zróżnicowanie odsetka gospodarstw domowych według grup społeczno-ekonomicznych posiadających komputery, w tym z dostępem do Internetu.
Spośród gospodarstw pracujących na własny rachunek – 96,6% posiadało komputery osobiste, w tym 96,2% z dostępem do Internetu, a w pozostałych grupach – odpowiednio: w gospodarstwach pracowników – 92,5% i 91,5%, w gospodarstwach rolników – 86,6% i 85,6%, a w gospodarstwach emerytów i rencistów – 46,7% i 45,4%.

Różnice te widać wyraźnie także w wydatkach gospodarstw domowych związanych z korzystaniem z Internetu. W 2017 r. przeciętnie w ciągu roku na 1 osobę w gospodarstwie domowym wydano na usługi internetowe 73,44 zł wobec 80,40 zł w 2016 r. (bez opłat za Internet w ramach pakietu usług telekomunikacyjnych), natomiast w poszczególnych typach gospodarstw średnie roczne wydatki na 1 osobę związane z opłatami za Internet wyniosły łącznie: w gospodarstwach pracujących na rachunek własny – 85,20 zł, w gospodarstwach pracowników – 81,48 zł, w gospodarstwach rolników – 65,88 zł, a w gospodarstwach emerytów i rencistów – 50,16 zł (w roku poprzednim odpowiednio: 95,16 zł, 90,12 zł, 71,16 zł oraz 54,24 zł). Spadek tych wydatków w stosunku do 2016 r.
wiąże się z coraz częstszym korzystaniem z pakietów telekomunikacyjnych oferowanych przez operatorów (co najmniej dwie spośród usług – Internet, telewizja kablowa, telefon), które w aktualnej klasyfikacji przychodów i rozchodów są klasyfikowane w dziale „Łączność”. W 2017 r. wydatki gospodarstw domowych na usługi w ramach pakietów komunikacyjnych wyniosły średnio na 1 osobę w ciągu roku 187,32 zł (wzrost o 7,0% w porównaniu z rokiem poprzednim) i były wyższe niż w 2016 r. zarówno w miastach (o 4,3%) jak i na wsi (o 17,8%).

 GUS, gr.

Treść tylko dla zarejestrowanych Użytkowników!
Prosimy zalogować się.

Zaloguj się