Na stronie Rządowego Centrum Legislacji dostępny jest projekt rozporządzenia MEN w sprawie akredytacji placówek doskonalenia nauczycieli. Upoważnieniem ustawowym do wydania tego rozporządzenia jest art. 187 ust. 1 Prawa oświatowego (u.P.o.).

Zauważyć należy, że akredytacja jest wymagana przez art. 184 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym placówki doskonalenia są obowiązane uzyskać akredytację stanowiącą potwierdzenie, że dana placówka zapewnia wysoką jakość prowadzonych form doskonalenia nauczycieli.

Akredytację przyznaje kurator oświaty właściwy dla siedziby placówki, w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej po przeprowadzeniu przez zespół powołany przez kuratora oświaty oceny działalności danej placówki.

Warunki uzyskania akredytacji określa art. 184 ust. 4 Prawa oświatowego, zgodnie z którym może ją uzyskać placówka doskonalenia, która:

  • prowadzi działalność zgodnie z przepisami prawa;
  • organizuje i prowadzi formy doskonalenia zawodowego nauczycieli:

1. zaspokajające potrzeby nauczycieli, szkół i placówek korzystających z oferty placówki doskonalenia,

2. sprzyjające rozwojowi zawodowemu nauczycieli, szkół i placówek korzystających z oferty placówki doskonalenia;

  • w planowaniu swojej pracy uwzględnia wnioski z analizy badań nauczycieli, szkół i placówek korzystających z oferty placówki doskonalenia;
  • wykorzystuje zasoby własne i środowiska lokalnego na rzecz rozwoju;
  • opracowała i stosuje system zapewniania jakości oraz systematycznie go doskonali;
  • zatrudnia wykwalifikowaną kadrę;
  • zapewnia wykwalifikowaną kadrę do realizacji form doskonalenia zawodowego nauczycieli;
  • zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki realizacji form doskonalenia zawodowego nauczycieli;
  • zapewnia nowoczesną bazę dydaktyczną;
  • prowadzi działalność informacyjną i upowszechnia problematykę doskonalenia nauczycieli.

To są ogólne warunki uzyskania akredytacji, które zostają uszczegółowione właśnie w projektowanym rozporządzeniu. Zgodnie z jego założeniami:

  1. Placówka doskonalenia nauczycieli musi prowadzić działalność zgodnie z przepisami prawa (art. 184 ust. 4 pkt 1 u.P.o.), w tym jej akt założycielski i statut muszą być zgodne z przepisami. Musi także, zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli, wydanymi na podstawie art. 188 ust. 1 u.P.o. (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 29.09.2016 r. w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli – Dz.U. poz. 1591): przygotowywać plany pracy i sprawozdania z planów pracy, organizować i prowadzić kursy kwalifikacyjne dla nauczycieli oraz formy doskonalenia zawodowego nauczycieli. Placówka doskonalenia nauczycieli ubiegająca się o akredytacje nie może także prowadzić kształcenia i doskonalenia nauczycieli w formach właściwych dla podmiotów innych niż placówki doskonalenia nauczycieli, tj. np. studiów lub studiów podyplomowych.
  2. Organizowane i prowadzone formy doskonalenia zawodowego nauczycieli muszą zaspokajać potrzeby nauczycieli, szkół i placówek korzystających z oferty placówki doskonalenia i sprzyjać rozwojowi zawodowemu nauczycieli, szkół i placówek korzystających z oferty placówki doskonalenia (art. 184 ust. 4 pkt 2 u.P.o.), w tym organizowane i prowadzone formy doskonalenia zawodowego nauczycieli muszą być zgodne ze zdiagnozowanymi potrzebami nauczycieli, szkół i placówek korzystających z oferty placówki doskonalenia, a realizowane w placówce doskonalenia wsparcie powinno być odpowiednie do potrzeb nauczycieli oraz dyrektorów szkół i placówek korzystających z oferty placówki doskonalenia i sprzyjać ich rozwojowi zawodowemu. W realizacji zadań placówka doskonalenia nauczycieli musi stosować formy i metody pracy dostosowane do zdiagnozowanych potrzeb nauczycieli, szkół i placówek korzystających z oferty placówki doskonalenia.
  3. W planowaniu swojej pracy placówka doskonalenia nauczycieli musi uwzględniać wnioski z analizy badań nauczycieli, szkół i placówek korzystających z oferty placówki doskonalenia (art. 184 ust. 4 pkt 3 u.P.o.), w tym w przygotowywaniu planów pracy placówka doskonalenia nauczycieli powinna wykorzystywać wyniki nadzoru pedagogicznego nad szkołami i placówkami korzystającymi z oferty placówki doskonalenia oraz wyniki egzaminów zewnętrznych. Musi także systematycznie pozyskiwać i analizować informacje od nauczycieli, szkół i placówek korzystających z oferty placówki doskonalenia na temat działań przez nią podejmowanych, a wnioski z analizy informacji pozyskanych od nauczycieli, szkół i placówek korzystających z oferty placówki doskonalenia muszą być wykorzystywane do doskonalenia projektowanych form i działań placówki doskonalenia. W placówce doskonalenia powinny być analizowane również wyniki badań zewnętrznych i wewnętrznych, w tym wyniki ewaluacji wewnętrznej placówki doskonalenia. Analiza ta powinna prowadzić do formułowania wniosków i rekomendacji, na podstawie których będzie przygotowywana oferta placówki doskonalenia oraz będą planowane i podejmowane działania służące podnoszeniu jakości pracy. Realizacja oferty i działania podejmowane w placówce doskonalenia muszą być monitorowane i analizowane, a w razie potrzeby modyfikowane.
  4. Placówka doskonalenia nauczycieli musi wykorzystywać zasoby własne i środowiska lokalnego na rzecz rozwoju (art. 184 ust. 4 pkt 4 u.P.o.), w tym powinna współpracować z osobami, instytucjami i organizacjami działającymi w środowisku lokalnym, w szczególności z bibliotekami pedagogicznymi i poradniami psychologiczno-pedagogicznym oraz szkołami wyższymi.
  5. Placówka doskonalenia nauczycieli musi opracowywać i stosować system zapewniania jakości oraz systematycznie go doskonalić (art. 184 ust. 4 pkt 5 u.P.o.), w tym powinna posiadać opisany, spójny system zapewniania jakości i prowadzić w sposób planowy ewaluację form doskonalenia zawodowego nauczycieli oraz systematycznie modyfikować narzędzia ewaluacyjne. Musi także systematycznie analizować wyniki ewaluacji i wykorzystywać je w przygotowywaniu i organizacji form doskonalenia oraz tworzeniu oferty szkoleniowej. Musi również wykazać, że sposób zarządzania placówką doskonalenia zapewnia warunki do realizacji zadań placówki oraz sprzyja podnoszeniu jakości jej pracy.
  6. Placówka doskonalenia nauczycieli musi zatrudniać wykwalifikowaną kadrę (art. 184 ust. 4 pkt 6 u.P.o.). Nauczyciele zatrudnieni w placówce doskonalenia nauczycieli muszą posiadać kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w tej placówce , określone w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. poz. 1575). Specjaliści niebędący nauczycielami muszą legitymować się wykształceniem wyższym magisterskim oraz posiadać przygotowanie niezbędne do realizacji zadań statutowych placówki doskonalenia.

Osoby zatrudnione w placówce doskonalenia muszą systematycznie i w sposób udokumentowany aktualizować swoją wiedzę merytoryczną i podnosić swoje kompetencje zawodowe, w tym przede wszystkim w zakresie metod pracy z dorosłymi, a nauczyciele i specjaliści prowadzący formy doskonalenia zawodowego nauczycieli posiadać udokumentowany dorobek i doświadczenie  zawodowe  w zakresie prowadzonych zajęć.

Dyrektor placówki doskonalenia musi mieć ukończone studia wyższe lub studia podyplomowe z zakresu zarządzania albo kurs kwalifikacyjny z zakresu zarządzania oświatą, o którym mowa w przepisach w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowiska kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych placówek (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w publicznym przedszkolu, publicznej szkole podstawowej, publicznej szkole ponadpodstawowej oraz publicznej placówce – Dz. U. poz. 1597).

W związku z tym, że dotychczas nie wymagano od dyrektora niepublicznej placówki doskonalenia nauczycieli ukończenia studiów wyższych lub studiów podyplomowych z zakresu zarządzania albo kursu kwalifikacyjnego z zakresu zarządzania oświatą, w projektowanym rozporządzeniu sformułowano przepis przejściowy (§ 16), który umożliwia uzyskanie w terminie do dnia 31.08.2019 r. akredytacji (wstępnej akredytacji) mimo braku spełnienia przez dyrektora niepublicznej placówki doskonalenia warunku ukończenia ww. form kształcenia.

Wprowadzenie przepisu przejściowego pozwoli  dyrektorowi niepublicznej placówki doskonalenia nauczycieli uzupełnić kwalifikacje do czasu kolejnej oceny działalności placówki, tj. w okresie, na który kurator oświaty przyzna akredytację albo wstępną akredytację .

  1. Placówka doskonalenia nauczycieli musi zapewniać wykwalifikowaną kadrę do realizacji form doskonalenia zawodowego nauczycieli (art. 184 ust. 4 pkt 7 u.P.o.), co oznacza, że nauczyciele i specjaliści zatrudnieni w placówce doskonalenia nauczycieli prowadzą zajęcia zgodnie z posiadanym wykształceniem i doświadczeniem zawodowym, a inne osoby prowadzące formy doskonalenia zawodowego nauczycieli posiadać udokumentowany dorobek i doświadczenie zawodowe w zakresie prowadzonych zajęć.
  2. Placówka doskonalenia nauczycieli musi zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki realizacji form doskonalenia zawodowego nauczycieli (art. 184 ust. 4 pkt 8 ustawy – Prawo oświatowe), co oznacza, że pomieszczenia, w których są prowadzone formy doskonalenia zawodowego nauczycieli, muszą spełniać warunki, o których mowa w przepisach w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy.
  3. Placówka doskonalenia nauczycieli musi zapewniać nowoczesną bazę dydaktyczną (art. 184 ust. 4 pkt 8 u.P.o.), w tym pomieszczenia, w których są prowadzone formy doskonalenia zawodowego nauczycieli, muszą gwarantować jego prawidłowy przebieg i realizację celów programowych, a nowoczesne wyposażenie dydaktyczne umożliwiać stosowanie form i metod pracy wynikających z potrzeb i specyfiki realizowanego doskonalenia. Placówka doskonalenia nauczycieli powinna zapewniać sprzęt komputerowy i dostęp do Internetu odpowiednio do potrzeb i specyfiki form doskonalenia zawodowego nauczycieli. Niezbędne jest, aby placówka doskonalenia nauczycieli zapewniała dostęp do literatury i materiałów przewidzianych w programach doskonalenia. Baza dydaktyczna posiadana przez placówkę doskonalenia nauczycieli powinna być systematycznie unowocześniana, zgodnie z aktualnymi potrzebami i postępem technicznym.
  4. Placówka doskonalenia nauczycieli musi ponadto prowadzić działalność informacyjną i upowszechniać problematykę doskonalenia nauczycieli (art. 184 ust. 4 pkt 10 ustawy – Prawo oświatowe), w tym powinna posiadać materiały informacyjne i dydaktyczne w postaci papierowej i elektronicznej. Osoby zatrudnione w placówce doskonalenia powinny przygotowywać indywidualnie lub we współpracy z instytucjami i organizacjami publikacje metodyczne służące doskonaleniu zawodowemu nauczycieli. Placówka doskonalenia nauczycieli musi prowadzić własną stronę internetową i zapewniać nauczycielom możliwość wymiany doświadczeń w postaci elektronicznej.

Zgodnie z § 4 projektu rozporządzenia wniosek o przyznanie akredytacji składa do kuratora oświaty dyrektor placówki doskonalenia w uzgodnieniu z organem prowadzącym. Do wniosku tego należy dołączyć:

  • akt założycielski i statut placówki doskonalenia;
  • plany pracy i sprawozdania z planów pracy za okres ostatnich 5 lat szkolnych;
  • własną ocenę działalności placówki doskonalenia za okres ostatnich 5 lat szkolnych, uwzględniającą spełnianie wymagań, o których mowa w § 3, opracowaną przez dyrektora placówki doskonalenia;
  • informację o kwalifikacjach zatrudnionej kadry;
  • wnioski z analizy badań nauczycieli, szkół i placówek korzystających z oferty placówki doskonalenia w okresie ostatnich 5 lat szkolnych;
  • wnioski i rekomendacje na podstawie których przygotowuje się ofertę placówki doskonalenia oraz planuje i podejmuje się działania służące podnoszeniu jakości jej pracy;
  • opis systemu zapewniania jakości;
  • dowód wniesienia opłaty, o której mowa w § 13 ust. 1, albo oświadczenie dyrektora, że placówka doskonalenia całość kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli prowadzi nieodpłatnie. Zgodnie z przywołanym § 13 ust. 1 placówka doskonalenia ubiegająca się o akredytację, z wyjątkiem placówki doskonalenia, która prowadzi całość kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli nieodpłatnie, wnosi na rachunek bankowy dochodów budżetu państwa, wskazany przez kuratora oświaty, opłatę w wysokości 1.000 zł waloryzowaną corocznie wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych.

Zgodnie z § 5 projektu w przypadku nowo tworzonej placówki doskonalenia, organ prowadzący placówkę doskonalenia składa do kuratora oświaty wniosek o przyznanie wstępnej akredytacji. Do wniosku dołącza się:

  • akt założycielski i projekt statutu placówki doskonalenia;
  • informację o kwalifikacjach kadry przewidzianej do zatrudnienia;
  • dokumenty potwierdzające prawo korzystania z pomieszczeń zapewniających bezpieczne i higieniczne warunki do realizacji form doskonalenia zawodowego nauczycieli.

Zadaniem kuratora jest w następnej kolejności powołanie zespołu akredytacyjnego. W § 6 projektu rozporządzenia wskazano, że w skład zespołu akredytacyjnego wchodzą: dwaj przedstawiciele kuratora oświaty wyznaczeni spośród pracowników kuratorium oświaty, dyrektor szkoły lub placówki posiadający stopień nauczyciela dyplomowanego (rekomendowany przez organ prowadzący szkołę lub placówkę), nauczyciel dyplomowany albo nauczyciel akademicki, posiadający udokumentowany dorobek zawodowy w zakresie doskonalenia zawodowego nauczycieli (rekomendowany przez szkołę wyższą lub placówkę doskonalenia). W skład zespołu nie może wchodzić osoba zatrudniona w placówce doskonalenia nauczycieli, która ubiega się o akredytację. Natomiast w posiedzeniu zespołu, w charakterze obserwatora, może uczestniczyć przedstawiciel organu prowadzącego placówkę doskonalenia ubiegającą się o akredytację lub inna osoba wskazana przez organ prowadzący tę placówkę. Osoba ta musi posiadać stopień nauczyciela dyplomowanego lub udokumentowany dorobek zawodowy w zakresie doskonalenia zawodowego nauczycieli.

Pracą zespołu kieruje przewodniczący zespołu wskazany przez kuratora oświaty spośród dwóch pracowników kuratorium oświaty powołanych do zespołu akredytacyjnego. Przewodniczący zespołu jest odpowiedzialny za zwoływanie posiedzeń zespołu, ustalanie programów i terminów wizyt akredytacyjnych oraz powiadamianie o nich dyrektora placówki doskonalenia, organu prowadzącego placówkę doskonalenia i członków zespołu akredytacyjnego, a także za przedstawienie kuratorowi oświaty oceny działalności placówki doskonalenia ustalonej przez zespół akredytacyjny. Zespół akredytacyjny, na podstawie wniosku i dołączonych do niego dokumentów, dokonuje wstępnej oceny działalności placówki doskonalenia, a w przypadku nowo tworzonej placówki doskonalenia, na podstawie wniosku i dołączonych do niego dokumentów, dokonuje końcowej oceny działalności placówki doskonalenia.

Jeżeli wniosek i dołączone do niego dokumenty potwierdzają spełnianie przez placówkę doskonalenia określonych w rozporządzeniu warunków, przewodniczący zespołu akredytacyjnego ustala program i termin wizyty akredytacyjnej w siedzibie placówki doskonalenia oraz powiadamia o tym dyrektora placówki doskonalenia i organ prowadzący placówkę doskonalenia.

Wizyta akredytacyjna służy ocenie stanu faktycznego spełniania przez placówkę doskonalenia nauczycieli wymagań określonych w ustawie i projektowanym rozporządzeniu. Przewodniczący zespołu akredytacyjnego ustala program i termin wizyty akredytacyjnej oraz powiadamia o tym dyrektora placówki doskonalenia ubiegającej się o akredytację i organ prowadzący tę placówkę, co najmniej na 14 dni przed planowanym terminem wizyty. Jeżeli placówka doskonalenia organizuje formy doskonalenia również poza swoją siedzibą, zespół akredytacyjny może przeprowadzić wizytę akredytacyjną także w miejscach, w których te formy doskonalenia są organizowane. W tym przypadku przewodniczący zespołu akredytacyjnego może wskazać wybrany zakres działalności placówki doskonalenia podlegający ocenie w trakcie wizyty akredytacyjnej oraz wyznaczyć co najmniej dwóch członków zespołu do jej przeprowadzenia. Po przeprowadzeniu wizyt akredytacyjnych zespół akredytacyjny dokonuje końcowej oceny działalności placówki doskonalenia i przedstawia ją niezwłocznie kuratorowi oświaty.

Obowiązek przygotowania i realizacji wizyty akredytacyjnej nie jest wymagany w przypadku uzyskiwania wstępnej akredytacji przez nowo tworzoną placówkę doskonalenia nauczycieli.

 Po przeprowadzeniu wizyt akredytacyjnych zespół akredytacyjny, na podstawie wniosku i dołączonych do niego dokumentów oraz oceny stanu faktycznego dokonanej w trakcie wizyt akredytacyjnych, dokonuje końcowej oceny działalności placówki doskonalenia i przedstawia ją niezwłocznie kuratorowi oświaty.

Kurator oświaty przyznaje placówce doskonalenia akredytację, jeżeli na podstawie oceny jej działalności dokonanej przez zespół akredytacyjny stwierdzi, że placówka doskonalenia spełnia warunki określone w rozporządzeniu.

W § 14 projektowanego rozporządzenia określono warunki i tryb cofania akredytacji. Organem właściwym do cofania akredytacji jest kurator oświaty (art. 186 ust. 1 u.P.o.). Kurator oświaty cofa placówce doskonalenia nauczycieli akredytację, jeżeli ustali, że placówka przestała spełniać którykolwiek z warunków niezbędnych do uzyskania akredytacji. Przed wydaniem decyzji o cofnięciu akredytacji kurator oświaty powiadamia organ prowadzący placówkę o swoich ustaleniach dotyczących niespełniania przez nią warunków, o których mowa w § 3 projektu rozporządzenia, oraz wyznacza placówce termin usunięcia uchybień nie krótszy niż 14 dni. Kurator oświaty może także zobowiązać placówkę doskonalenia do przedstawienia w tym terminie własnej oceny działalności placówki doskonalenia, opracowanej przez dyrektora placówki. Jeżeli placówka doskonalenia w terminie wyznaczonym przez kuratora oświaty nie usunie uchybień, kurator oświaty może cofnąć akredytację. Przed cofnięciem akredytacji kurator oświaty może zasięgnąć opinii zespołu akredytacyjnego. O cofnięciu akredytacji kurator oświaty niezwłocznie powiadamia organ prowadzący placówkę doskonalenia nauczycieli oraz ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, a w przypadku niepublicznej placówki doskonalenia nauczycieli także samorząd województwa właściwy ze względu na siedzibę placówki doskonalenia, który – zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli – jest podmiotem prowadzącym ewidencję niepublicznych placówek doskonalenia nauczycieli. Placówka doskonalenia, której kurator oświaty cofnął akredytację, może ubiegać się ponownie o jej przyznanie po zrealizowaniu programu naprawczego, o którym mowa w art. 186 ust. 2 u.P.o. i przeprowadzeniu przez kuratora oświaty oceny dzielności placówki doskonalenia, o której mowa w art. 186 ust. 3 cyt. ustawy. Możliwości takiej nie mają nowo tworzone placówki doskonalenia nauczycieli posiadające wstępną akredytację (§ 14 ust. 6 projektowanego rozporządzenia).

W § 15 projektowanego rozporządzenia określono obowiązek kuratora oświaty prowadzenia i udostępniania wykazu placówek doskonalenia posiadających akredytację oraz przekazywania go ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania według stanu na dzień 30 czerwca i 31 grudnia każdego roku.

Rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Michał Łyszczarz – specjalista prawa oświatowego

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dn. 14.12.2016 r. Prawo oświatowe – Dz.U. z 2018 r. poz. 996 z późn. zm.
  2. Projekt rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dn. 06.2018 r. w sprawie akredytacji placówek doskonalenia nauczycieli.

Treść tylko dla zarejestrowanych Użytkowników!
Prosimy zalogować się.

Zaloguj się