Od początku września 2018 r. obowiązuje rozporządzenie w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych rozporządzenie MEN w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych. Realizuje ono upoważnienie ustawowe, wprowadzone w art. 42 ust. 7b Karty Nauczyciela, przez ustawę o finansowaniu zadań oświatowych.

Cel nowych przepisów

Celem rozporządzenia jest precyzyjne określenie, jakie zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze – bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz – mają obowiązek realizować w ramach tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć (pensum) dwie grupy nauczycieli-specjalistów, tj.:

  • nauczyciele poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz
  • nauczyciele: pedagodzy, psycholodzy, logopedzi, terapeuci pedagogiczni i doradcy zawodowi, zatrudnieni w przedszkolach, szkołach i placówkach.

Zdaniem MEN jasne wskazanie zadań realizowanych w ramach pensum przez ww. nauczycieli zagwarantuje, że we wszystkich przedszkolach, szkołach i placówkach uczniowie będą mieli zapewniony dostęp do tej samej oferty zajęć. Tym samym zwiększy się dostępność wysokiej jakości pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Resort przypomina, że wszystkie jednostki systemu oświaty mają obowiązek organizować pomoc psychologiczno-pedagogiczną dla dzieci i młodzieży, nauczycieli i rodziców. Przedszkola, szkoły i placówki udzielają jej w oparciu o własne zasoby oraz te możliwe do pozyskania w najbliższym otoczeniu, m.in. w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, które specjalizują się w zakresie diagnozy indywidualnych potrzeb rozwojowych dzieci i młodzieży, zapewniania im bezpośredniej pomocy oraz wskazywania kierunków, form i zakresu wspierania dzieci i młodzieży w jednostkach systemu oświaty. Poradnie zapewniają też pomoc rodzicom i nauczycielom oraz wspomagają przedszkola, szkoły i placówki funkcjonujące w rejonie ich działania.

Liczba dzieci i młodzieży obejmowanych pomocą psychologiczno-pedagogiczną rokrocznie rośnie. W 2012 r. z różnych jej form korzystało 25% wszystkich uczniów, w 2013 r. – 27% uczniów, a w ostatnich trzech latach (2014–2017) pomocą objęto ok. 30% uczniów.

Najwyższa Izba Kontroli wskazała, że jedną z bolączek obecnego systemu pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest utrudniony dostęp do specjalistów. Co więcej, średnia liczba uczniów przypadająca na etat pedagoga i etat psychologa w szkołach, jak też wymiar godzin zatrudnionych na etatach specjalistów, znacznie różniły się na terenie kraju. Pomoc udzielana w poradniach nie była w pełni dostępna, a czas oczekiwania na wizytę wynosił około miesiąca.

Według MEN jedną z przyczyn tego stanu rzeczy był brak jednoznacznego określenia w przepisach, jakie zadania statutowe szkoły lub placówki są realizowane przez nauczycieli: pedagogów, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych w ramach obowiązującego ich pensum. To doprowadziło do znaczących różnic w ofercie pomiędzy poszczególnymi przedszkolami, szkołami, placówkami, w tym poradniami.

Specjaliści w poradniach

W § 2 cyt. rozp. wskazano, że w ramach zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, nauczyciele poradni psychologiczno-pedagogicznych realizują badania i działania diagnostyczne dzieci i młodzieży, udzielają bezpośredniej pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczniom oraz ich rodzicom, prowadzą działania z zakresu profilaktyki uzależnień i innych problemów dzieci i młodzieży, a także z zakresu ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, uczestniczą w dokonywaniu wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania uczniów objętych kształceniem specjalnym, udzielają nauczycielom pomocy w rozwiązywaniu problemów dydaktycznych i wychowawczych, a także – w przypadku tych poradni, w których utworzono zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dzieci – prowadzą zajęcia w ramach wczesnego wspomagania rozwoju dzieci. Nauczyciele w poradniach prowadzą również zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze.

Specjaliści w szkołach

W § 3 cyt. rozp. wskazano, że w ramach pensum nauczyciele zatrudnieni w przedszkolu, szkole lub placówce na stanowisku: pedagoga, psychologa, logopedy, terapeuty pedagogicznego i doradcy zawodowego prowadzą badania i działania diagnostyczne w stosunku do dzieci i młodzieży, udzielają pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formach odpowiednich do rozpoznanych potrzeb, uczestniczą w dokonywaniu wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania uczniów objętych kształceniem specjalnym oraz prowadzą działania z zakresu profilaktyki uzależnień i innych problemów dzieci i młodzieży.

Wśród zajęć realizowanych w ramach pensum wskazano również zajęcia w ramach wczesnego wspomagania rozwoju dzieci. Zajęcia te realizują nauczyciele wchodzący w skład zespołów wczesnego wspomagania rozwoju dzieci zorganizowanych w przedszkolach i szkołach podstawowych, w tym specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych oraz ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych, jeśli w danej jednostce systemu oświaty taki zespół został utworzony.

Kolejne zajęcia realizowane w ramach pensum to: specjalne działania opiekuńczo-wychowawcze w przedszkolach i szkołach specjalnych zorganizowanych w podmiotach leczniczych i jednostkach pomocy społecznej; zajęcia z wychowankami młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków wychowawczych, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych oraz ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych; zajęcia i działania z zakresu doradztwa zawodowego.

Małgorzata Tabaszewska – specjalistka prawa oświatowego

Podstawa prawna:

  1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 03.08.2018 r. w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych – Dz.U. z 2018 r. poz. 1601.
  2. Ustawa z dn. 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela – Dz.U. z 2018 r. poz. 967.
  3. Ustawa z dn. 27.10.2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych – Dz.U. z 2017 r. poz. 2203.

Treść tylko dla zarejestrowanych Użytkowników!
Prosimy zalogować się.

Zaloguj się